Economie uitleg havo

Het examenprogramma economie bestaat uit onderstaande 7 domeinen. Bij elk hoofdstuk in je economieboek staat vermeldt om welk domein het gaat; vaak kun je dit ook terugvinden in de inhoudsopgave van je boek. Als je dus een lesvideo zoekt, zoek dan even in je economieboek op bij welk domein het betreffende onderwerp hoort.
Klik op één van de domeinen om bij de bijbehorende lesvideo’s te komen.

Schaarste & Ruil Markten Ruilen over de tijd Samenwerken & Onderhandelen Risico & informatie Welvaart & groei Goede tijden, slechte tijden

Schaarste & Ruil
Dit examendomein hoort alleen bij het schoolexamen en komt niet terug op het eindexamen. De belangrijkste economie onderwerpen bij dit domein zijn o.a. schaarste, keuzes maken, opofferingskosten, ruil, specialisatie, indexcijfers, koopkracht, inflatie en het consumenten prijsindexcijfer (CPI).

De basis van economie - schaarsteGeld introductie
Kosten-baten analyse & opofferingskostenindexcijfers - de basis
Budgetlijnen introductieIndexcijfers deel 2: procentuele verandering
Budgetlijnen: rekenen & redenerenIndexcijfers deel 3: verleggen van basisjaar
BegrotingConsumenten prijsindexcijfer (CPI)
Ontstaan van ruil & specialisatieKoopkracht en inflatie deel 1
Ruil & TransactiekostenKoopkracht en inflatie deel 2

Markten
Dit examendomein hoort zowel bij het schoolexamen als bij het eindexamen. De belangrijkste onderwerpen bij dit domein zijn o.a. vraag, aanbod, het marktevenwicht, prijselasticiteit, inkomenselasticiteit, kosten en opbrengsten, het break-even punt en het bepalen van de maximale winst.

De wet van de vraagBreak-even point en maximale winst bij constante meeropbrengsten
Veranderende vraaglijnenBreak-even point en maximale winst bij constante meeropbrengsten
Vraag naar luxe en inferieure goederen bij verandering van het inkomenBreak-even point en maximale winst bij afnemende meeropbrengsten
De wet van het aanbodMaximale winst berekenen met grafieken (volkomen concurrentie)
Verschuivingen aanbodlijnenElasticiteiten introductie
Het marktevenwichtPrijselasticiteit van de vraag deel 1
Consumenten en producentensurplusPrijselasticiteit van de vraag deel 2 (rekenvoorbeelden)
Pareto efficiëntie en welvaartsverliesPerfecte inelasticiteit en vraaglijnen
Marktfalen & overheidsingrijpen met minimumprijsInkomenselasticiteit
Opbrengsten bij volkomen concurrentieMarktvormen: volkomen concurrentie en het monopolie
Kosten bij volkomen concurrentieMarktvormen: monopolistische concurrentie en oligopolie

Ruilen over de tijd
Dit examendomein hoort zowel bij het schoolexamen als bij het eindexamen. De belangrijkste onderwerpen bij dit domein zijn o.a. ruilen over de tijd (intertemporele substitutie), renteberekeningen, begrotingstekort, financieringstekort, staatsschuld, uitkeringen (welvaartsvast, waardevast) en pensioenen (omslagstelsel, kapitaaldekkingsstelsel).

Pensioenen: omslagstelsel en kapitaaldekkingstelsel
Uitkeringen - welvaartsvast en waardevast
Begrotingstekort, financieringstekort en staatsschuld

Samenwerken & Onderhandelen
Dit examendomein hoort zowel bij het schoolexamen als bij het eindexamen. De belangrijkste onderwerpen bij dit domein zijn o.a. speltheorie, simultane spellen, het marktevenwicht, het Nash-evenwicht, gevangenendilemma, constante waarden spel en verzonken kosten.

Speltheorie introductie
Speltheorie - basis simultaan spel: dominante strategie & evenwicht
Gevangenendilemma en Nash evenwicht
Oplossingen gevangenen dilemma & meeliftgedrag
Constante waarde spel en verzonken kosten

Risico & Informatie
Dit examendomein hoort zowel bij het schoolexamen als bij het eindexamen. De belangrijkste onderwerpen zijn risico, verzekeren, averechtse selectie, moreel wangedrag, eigen risico, kosten/opbrengsten/winst van verzekeraars, effecten (o.a. staatsobligaties, bedrijfsobligaties en aandelen), rendement en meer.

Risico introductie
Risico verkleinen: verzekeren
Verzekeraars - opbrengsten, kosten en winst
Verzekeren: averechtse selectie en moreel wangedrag
Oplossingen moreel wangedrag en averechtse selectie

Welvaart & Groei
Dit examendomein hoort zowel bij het schoolexamen als bij het eindexamen. De belangrijkste onderwerpen zijn, toegevoegde waarde, het BBP (bruto binnenlands product), het BBI (bruto binnenlands inkomen), welvaart, inkomensverdeling, lorenz curve, belastingensystemen (progressief, degressief en proportioneel/vlaktaks), inkomstenbelasting box 1, aanmerkelijk belang box 2 en vermogensrendementsheffing box 3, economische kringloop (geldkringloop), nationale rekeningen en macro-economische identiteiten.

Bruto Binnenlands Product en toegevoegde waardeBerekenen belasting box 2 en 3 (aanmerkelijk belang en vermogensrendementsheffing)
Bruto Binnenlands InkomenBelastingsystemen en inkomensverdeling
Welvaart in enge zin & ruime zinEconomische kringloop (geldkringloop)
Lorenz curve & inkomensverdelingNationale rekeningen en macro-economische identiteiten
Introductie belastingstelsel (boxenstelsel)Betalingsbalans introductie
Berekenen inkomstenbelasting box 1

Goede tijden, slechte tijden
Dit examendomein hoort zowel bij het schoolexamen als bij het eindexamen. De belangrijkste onderwerpen zijn de conjunctuurgolf (hoog- en laagconjunctuur), conjunctuurindicatoren, prijsrigiditeit, loonstarheid, maatschappelijke geldhoeveelheid, omloopsnelheid van het geld, verkeersvergelijking van Fisher, geaggregeerde vraag en aanbod, conjunctuurpolitiek, automatische stabilisatoren, de betalingsbalans (lopende rekening en kapitaalrekening) en wisselkoersen.

Conjunctuurgolf introductieBetalingsbalans introductie
Conjunctuur indicatorenBetalingsbalans voorbeeld uitwerking
Oorzaak en effect prijsrigiditeit en loonstarheidBetalingsbalans verandering door inflatie en rente
Verklaring schommelingen conjunctuurWisselkoersen introductie - omrekenen
Verkeersvergelijking van FisherWisselkoersen veranderingen (vraag en aanbod)
ConjunctuurpolitiekWisselkoersen en de betalingsbalans
Automatische stabilisatoren conjunctuurWisselkoers systemen - vast en zwevend/flexibel
Herstel wachtwoord
Geef je e-mail adres. Een nieuw wachtwoord wordt verzonden.